W dn. 23 czerwca 2026 r. w ramach MORO nt. wody odbyła się 4 zdalna polsko-niemiecka wymiana ekspercka na temat odporności klimatycznej jako punkt wyjścia dla dialogu polsko-niemieckiego w zakresie transgranicznego zagospodarowania przestrzennego. Przedstawiciele dziedzin planowania przestrzennego, gospodarki wodnej i planowania regionalnego oraz środowiska naukowego omówili postępy w projektach modelowych oraz pierwsze wyniki badań naukowych. W centrum uwagi znalazło się pytanie, w jaki sposób współpraca polsko-niemiecka może wspierać rozwój odporny na skutki zmian klimatu w regionie przygranicznym.
Projekty modelowe dostarczają ważnych impulsów
Zaprezentowano trzy projekty modelowe MORO o różnych profilach tematycznych. Projekt „Przywrócenie równowagi wodnej w krajobrazie Puszczy Wkrzańskiej” pokazuje praktyczne działania służące poprawie bilansu wodnego krajobrazu oraz zwiększeniu retencji wody. Dotychczasowe doświadczenia wskazują na rosnące zainteresowanie po obu stronach granicy rozwiązaniami opartymi na przyrodzie i działaniami zwiększającymi zatrzymywanie wody.
Projekt Regionalnej Wspólnoty Planistycznej Uckermark-Barnim ma na celu połączenie różnych regionalnych podmiotów oraz wypracowanie wspólnych rozwiązań służących stabilizacji bilansu wodnego krajobrazu. Dotychczasowe wyniki pokazują, że wyzwania po obu stronach granicy są podobne, a potrzeba wymiany doświadczeń, informacji i współpracy jest bardzo duża.
Trzeci projekt dotyczy prewencyjnej ochrony przeciwpowodziowej w Euroregionie PRO EUROPA VIADRINA. W centrum zainteresowania znajdują się działania planistyczne i komunikacyjne służące lepszemu przedstawianiu zagrożeń powodziowych oraz zwiększaniu świadomości skutków zmian klimatu.
Wyniki badań naukowych towarzyszących projektom
Badania naukowe prowadzone od 2024 r. analizują powiązania między planowaniem przestrzennym a gospodarką wodną oraz możliwości pogłębienia współpracy transgranicznej. Dotychczasowe wyniki wskazują, że instrumenty wspierające ochronę przeciwpowodziową i gospodarkę wodną już istnieją, jednak ich wykorzystanie różni się w zależności od regionu.
Za jedno z głównych wyzwań uznano nadal niewystarczające powiązanie planowania przestrzennego z gospodarką wodną. Jednocześnie podkreślono, że planowanie przestrzenne może odgrywać istotną rolę w stabilizacji bilansu wodnego krajobrazu. Uczestnicy zwrócili uwagę na potrzebę ściślejszej współpracy między planowaniem sektorowym, regionalnym i gospodarką wodną oraz intensyfikacji polsko-niemieckiej wymiany doświadczeń.
Wyniki i wnioski z badań naukowych towarzyszących MORO nt. wody / Ergebnisse und Erkenntnisse der Wasser-MORO-Begleitforschung
Odporność klimatyczna jako wspólne zadanie
Dyskusja pokazała, że skutki zmian klimatu i zmian w bilansie wodnym mogą być skutecznie ograniczane jedynie poprzez wspólne działania. Za kluczowe obszary współpracy uznano stabilizację bilansu wodnego krajobrazu, prewencyjną ochronę przeciwpowodziową oraz współpracę gmin i regionów. Podkreślono również potrzebę lepszego wykorzystywania dostępnych podstaw planistycznych oraz dalszego rozwoju metod identyfikacji potencjałów retencyjnych.
Perspektywy
Wyniki wymiany eksperckiej będą dalej analizowane i publikowane. W dn. 17 listopada 2026 r. zaplanowano drugie warsztaty regionów modelowych MORO w Berlinie. Dynamika realizowanych projektów modelowych pokazuje, że istnieją dobre warunki do dalszego rozwijania współpracy w zakresie odporności klimatycznej i gospodarki wodnej w polsko-niemieckim regionie przygranicznym.
Dokumentacja
Prezentacja przewodnia 4 zdalnej wymiany eksperckiej (dostępna na żądanie drogą mailową)